Aparat ortodontyczny na noc – rodzaje, działanie, efekty i ceny

Choć wizja prostowania zębów wyłącznie podczas snu jest kusząca, klasyczny aparat ruchomy ma ograniczoną skuteczność u dorosłych pacjentów. Jego siła jest często niewystarczająca do korekty wad zgryzu po zakończeniu wzrostu kości. Dlatego najczęściej stosuje się go w leczeniu dzieci lub jako aparat retencyjny, który utrwala efekty wcześniejszego leczenia.

Co to jest aparat ortodontyczny na noc?

Aparat ortodontyczny na noc, znany również jako aparat ruchomy, to konstrukcja, którą pacjent zakłada samodzielnie, głównie na czas snu. Taki aparat zazwyczaj składa się z akrylowej płytki, idealnie dopasowanej do podniebienia pacjenta, oraz metalowych elementów, takich jak łuki, sprężyny, klamry i śruby. Aparaty nocne przynoszą najlepsze efekty w leczeniu dzieci i młodzieży, ponieważ ich kości wciąż rosną i są bardziej plastyczne.

Aparaty blokowe i szyny retencyjne

Poza standardowymi płytkami istnieją też inne specjalistyczne aparaty. Klasyczne aparaty ruchome to najczęściej spotykany typ aparatu na noc, szczególnie w leczeniu dzieci. Aparat tego typu wywiera na zęby delikatną, precyzyjnie ukierunkowaną siłę. Terapia klasycznym aparatem ruchomym trwa długo – od kilkunastu miesięcy do nawet 3-4 lat.

Alignery – nowoczesne rozwiązanie

Nowoczesną alternatywą dla klasycznych aparatów ruchomych są alignery, czyli przezroczyste nakładki ortodontyczne.

Chociaż alignery również należą do aparatów ruchomych, nosi się je znacznie intensywniej.

Nowoczesna technologia i wygoda wiążą się jednak z wyższymi kosztami – leczenie alignerami jest znacznie droższe niż w przypadku klasycznych aparatów.

• Invisalign: od 7000 do 15 000 zł
• clearcorrect: od 6000 do 14 000 zł
• Ortho FX: od 5000 do 10 000 zł

Ostateczna cena zależy od złożoności wady, długości leczenia oraz renomy gabinetu ortodontycznego. Zastanawiasz się, jak kawałek akrylu i kilka drucików mogą prostować zęby podczas snu? Podstawą aparatu jest indywidualnie dopasowana płytka akrylowa, która przylega do podniebienia lub dolnego łuku zębowego. Głównym celem leczenia jest korekcja wad zgryzu. Efekty działania aparatu na noc są jednak bardziej subtelne i rozłożone w czasie niż w przypadku aparatów stałych.

Efekty stosowania aparatu ortodontycznego na noc

Noszenie aparatu na noc przynosi dwojakie korzyści: poprawia estetykę uśmiechu i usprawnia funkcjonowanie całego aparatu żucia. Pierwsze zmiany można zauważyć już po kilku miesiącach, jednak pełna korekta wady trwa zazwyczaj od 1,5 roku do 4 lat.

Koszt aparatu ortodontycznego na noc

Koszty można znacznie obniżyć, ponieważ leczenie aparatem ruchomym dzieci do 12. roku życia jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).

Do ceny samego aparatu należy doliczyć również koszty dodatkowe, takie jak:

• wstępna konsultacja ortodontyczna,
• wykonanie wycisków i modeli diagnostycznych,
• regularne wizyty kontrolne (zazwyczaj co kilka miesięcy),
• ewentualne naprawy lub korekty aparatu w trakcie leczenia

Przed rozpoczęciem terapii poproś ortodontę o szczegółowy kosztorys, by uniknąć finansowych niespodzianek.

Higiena aparatu ortodontycznego na noc

Prawidłowa higiena aparatu ruchomego jest bardzo ważna dla zdrowia jamy ustnej i skuteczności leczenia.

• Płukanie: Bezpośrednio po wyjęciu opłucz aparat pod letnią, bieżącą wodą, aby usunąć ślinę i zanieczyszczenia.
• Mycie: Użyj oddzielnej, miękkiej szczoteczki i szarego mydła lub specjalnego płynu. Unikaj pasty do zębów, która może porysować akryl.
• Dezynfekcja: Okresowo stosuj tabletki czyszczące do protez lub aparatów, aby usunąć osady i zdezynfekować urządzenie.

Podczas pielęgnacji aparatu należy bezwzględnie unikać kilku rzeczy. Najważniejszą z nich jest gorąca woda, która może trwale odkształcić akrylową płytkę.

Kiedy nie nosisz aparatu, przechowuj go w specjalnym, wentylowanym etui.

Potencjalne wady i wyzwania

Największym wyzwaniem jest samodyscyplina pacjenta. Na początku leczenia pacjenci mogą odczuwać dyskomfort, ponieważ jama ustna musi przyzwyczaić się do aparatu. Zaniedbanie codziennego czyszczenia aparatu prowadzi do gromadzenia się na nim płytki nazębnej i kamienia.

Czy aparat ortodontyczny na noc jest odpowiedni dla dorosłych?

U dorosłych skuteczność klasycznych aparatów ruchomych jest znacznie ograniczona, ponieważ ich rozwój kostny jest już zakończony.

Nie oznacza to jednak, że są one bezużyteczne.

• Leczenie retencyjne – do utrzymania efektów po terapii aparatem stałym.
• Drobne korekty – do poprawy niewielkich nieprawidłowości, np. lekkiego przemieszczenia jednego zęba.
• Leczenie uzupełniające – jako wsparcie dla innych, bardziej zaawansowanych metod.
• Aparat adaptacyjny – w celu przyzwyczajenia pacjenta do ciała obcego w ustach przed założeniem aparatu stałego.

Dorośli, którzy myślą o kompleksowej korekcie zgryzu, powinni rozważyć skuteczniejsze rozwiązania, takie jak aparaty stałe (np. metalowe, ceramiczne) lub przezroczyste nakładki (alignery).