Co zrobić, gdy drut aparatu ortodontycznego wypadł z zamka?

Kłujący w policzek drut, który wysunął się z ostatniego zamka, to jedna z częstszych i bardziej irytujących awarii aparatu. Zanim wpadniesz w panikę, warto wiedzieć, że w wielu przypadkach można sobie z tym poradzić domowymi sposobami. Ważne jest jednak, by ocenić sytuację i wiedzieć, kiedy niezbędna staje się **pilna wizyta u ortodonty.

Typowe przyczyny awarii aparatu ortodontycznego

Wysunięcie się drutu z aparatu ortodontycznego wynika zazwyczaj z kilku głównych powodów:

• Uszkodzenia mechaniczne: To najczęstsza przyczyna. Spożywanie twardych pokarmów (orzechy, twarde pieczywo, surowe warzywa), lepkich słodyczy (krówki, toffi) czy gryzienie twardych przedmiotów (długopisy, paznokcie) może spowodować odkształcenie łuku lub jego wysunięcie z rurki w ostatnim zamku.
• Naturalny ruch zębów: Co ciekawe, przyczyną problemu bywa prawidłowe działanie aparatu. W miarę jak zęby się prostują i przesuwają, długość łuku potrzebna do ich objęcia może się zmieniać. Czasem prowadzi to do powstania nadmiaru drutu z tyłu, który po prostu wysuwa się z ostatniego zamka.
• Nieprawidłowa higiena jamy ustnej: Zbyt energiczne lub nieprawidłowe szczotkowanie zębów, a także nieostrożne używanie nici dentystycznej w okolicy ostatnich zamków, może mechanicznie wypchnąć cienki drut.
• Słabe przymocowanie zamka do zęba: Czasami klej ortodontyczny, który utrzymuje zamek na powierzchni zęba, może ulec osłabieniu. Jeśli ostatni zamek nie jest stabilnie przytwierdzony, nawet niewielkie siły działające na drut mogą spowodować jego wysunięcie.

Jeśli drut się wysunął, nie wpadaj w panikę. Poniżej wyjaśniamy, jak tymczasowo zaradzić problemowi i kiedy wizyta u specjalisty jest konieczna.

Co zrobić, gdy drut wypadł z zamka?

Gdy zauważysz, że drut wysunął się z ostatniego zamka, zachowaj spokój. To częsta awaria, którą w wielu przypadkach można tymczasowo załagodzić w domu. Najpierw spróbuj samodzielnie wsunąć drut na miejsce, używając czystej pęsety. Jeśli to niemożliwe lub koniec drutu podrażnia policzek, zabezpiecz go woskiem ortodontycznym. W ostateczności, gdy ból jest silny, a wizyta u ortodonty odległa, możesz obciąć wystający fragment sterylnymi cążkami. Pod żadnym pozorem nie używaj niesterylnych narzędzi (np. kombinerek) ani nie próbuj przyklejać zamka na własną rękę klejem typu „super glue”.

Jak unikać awarii aparatu ortodontycznego?

Najlepszym sposobem na uniknięcie problemów jest zapobieganie awariom. Wiele z nich wynika z codziennych nawyków, które na szczęście można kontrolować. Podstawą profilaktyki jest odpowiednia dieta. Unikaj pokarmów twardych, lepkich i ciągnących, ponieważ mogą one mechanicznie uszkodzić zamki lub wygiąć drut. Równie ważna jest skrupulatna, a zarazem ostrożna higiena jamy ustnej, która zapobiega osłabianiu kleju mocującego zamki.

Oto lista produktów, których szczególnie warto unikać:

• twarde pokarmy: orzechy, lód, twarde cukierki, surowa marchew i kalarepa;
• twarde pieczywo, chipsy i precle;
• lepkie i ciągnące produkty: krówki, toffi, żelki, guma do żucia;
• popcorn, którego łuski mogą wbić się pod aparat;
• kukurydza gryziona bezpośrednio z kolby.

Bezpieczne są natomiast potrawy o miękkiej konsystencji, takie jak zupy-krem, jogurty, koktajle, gotowane warzywa, miękkie owoce, makarony czy delikatne mięso.

Kiedy należy udać się do ortodonty?

Pilny kontakt z ortodontą jest konieczny, gdy:

• nie możesz samodzielnie wsunąć drutu na miejsce;
• odczuwasz silny ból lub wystający element rani jamę ustną;
• drut jest wyraźnie zgięty, pęknięty lub odkształcony.

Taka awaria wstrzymuje leczenie i może znacznie wydłużyć jego całkowity czas. Nawet jeśli problem wydaje się błahy, zawsze skonsultuj go ze swoim ortodontą.